DİĞER KATEGORİLER

Dünyada bir değişim yaşanıyor: Ruh ve beden sağlığı öne çıkıyor (2)

Dünyada bir değişim yaşanıyor: Ruh ve beden sağlığı öne çıkıyor (2)- Nevzat TARHAN- Yeni Meram Gazetesi

İSLAM OYUNLARI 6


Zihin bedeni yönetmeli

Ruh sağlığı beden sağlığını çok yakından ilgilendiriyor ve doğrudan etkiliyor. Mesela zihnimizde bir düşünce var, bir şeye takılmış. Moraliniz bozuk spor yapmanız gerekiyor fakat hiç canınız istemiyor. Uykusuz değilsiniz, vücudunuzun herhangi bir yeri de ağrımıyor. Peki neden yapamıyorsunuz? Zihin bedenine bunu yapma izni vermiyor. Zihin bedene izin vermiyor çünkü beynimizin üzerinde bir zihin vardır. Zihnimizin üzerinde de bir ruh vardır. Böyle bir entegrasyon var. Böyle bir ilişkisel çalışma var.
Böyle bir durumda kişi bu ayrımı yaparsa ruh sağlığını koruyabilir.

Fizik tedaviye giden bir hanımefendi var. Fizyoterapisti ona terapi yapıyor. Omzunu, boynunu çekiyor kasıyor normalde ağrıması lazım. ‘Teyze senin bu hareketlerden sonra canının acıması of pof demen lazım, neden demiyorsun? Ağrı hissetmiyor musun?’ diye soruyor. Hanımefendi, ‘Hissetmez miyim, çok hissediyorum ama bu tedaviden sonra onun nasıl geçeceğini düşünüyorum. Ondan sonraki rahatlığı düşünüyorum ve dayanıyorum’ diyor. Yani bu durumda zihin bedeni yönetmiş oluyor.

Olumlu uyanıklık psikolojik sağlamlık sağlıyor

Akıl muhakeme denilen zihin kısmı, beynimizin ön bölgesine komut veriyor. Böylece bedenimiz ya tembelliğe ya da enerjiye yöneliyor. Kişi hayatta yardım ederek ve küçük başarılar elde ederek mutlu oluyor. Hayatı anlamlı yaşamak ruh sağlığı için çok önemli. Ayrıca hareketli olmak da psikolojik sağlamlık üzerinde olumlu katkılar sağlıyor. 90-100 yaşında kişiler vardır. Vücutları yaşlandığı halde enerjik ve aktiflerdir.

Zihinsel ve bedensel aktivite: Alzheimer’ı önlemede etkili
Alzheimer’ı önleyen en önemli şey budur: Zihinsel ve bedensel aktivite. Bir insan ne kadar hareketliyse, günde 5 bin adımdan az olmamak üzere hareket ediyorsa olumlu bir uyanıklık içerisindedir. Stresli bir uyanıklık içinde değil. Amaca yönelik küçük başarılar elde edecek, işi bitirmenin tatminini yaşayacak, birine yardım etmenin tatminini yaşayacak, birisini sevindirmenin tatminini yaşayacak. Böyle küçük başarılar, kişiye beyinde mutluluk hormonu salgılatıyor.

İyilik hali önemli ve gerekli

Daha önce ruh sağlığı diyorduk, şimdi psikolojik sağlamlık diyoruz. Çünkü ruh sağlığı dediğimiz zaman hastalık olmaması anlaşılıyordu. Ruh sağlığı, hastalıklarının olmamasının dışında, kişinin yeni ruhsal patolojilere, başka hastalıklara karşı da dirençli olabilmesi, iyilik halinde olabilmesi, dirençliliğin olması, esnekliğin olması ile mümkün. Bütün bunları öğrenirse kişi, stres yönetimi yapabiliyor gelecekle ilgili daha anlam peşinde koşabiliyor. Ruh sağlığı için anlam burada çok önemli.

Hayat boyunca stratejik hedefler olmalı

Anlam peşinde koşan bir kimse, limandan çıkan ve nereye gideceğini bilen gemi gibidir. Nereye gideceğini bildiği için rüzgâr ona yardım eder. Bir gemi limandan çıkmış ama nereye gideceğini bilmiyor, rüzgâr onu istediği yere sürükler. İnsan hayat yolculuğuna çıkarken de stratejik hedefleri olacak. Kısa vadede orta-kısa vadeli hedefleri olacak. İnsan bu hedeflerden yoksunsa kendini aşamaz, kendini aşamayan insan anlam peşinde olmaz. İnsanın yemek, içmek, üremek gibi temel ihtiyaçları dışında sevmek, sevilmek, toplum için bir şey yapmak, yüksek değerlere sahip olmak, kendini gerçekleştirmek gibi hedefleri de olmalı. Bu nedenle ruh sağlığı sadece psikolojik olarak hastalığın olmaması değil, kişinin kendini daha mutlu edecek alanlara yatırım yapmasıdır. Buradaki sihirli kelime, insanın ruh sağlığı için olaylara pozitif anlam yüklemek, pozitif yorumlar yapabilmek, pozitif duygu durumunda kendini tutabilmektir. Negatifi de görüp pozitif duygu durumunu da yönetebilmek önemlidir.

Yüksek bir güce bağlanmak, psikolojik bir ihtiyaçtır

Pandemi sürecinde insanlık, ölüm başta olmak üzere pek çok konuda çaresiz kaldı, yaşayarak gördük. Böyle durumlarda, her şeyi bilen, her şeyi kontrol eden yüksek bir güce inanan bir kimse bu inanmanın verdiği huzuru, dinginliği kazanıyor. Ruh dinginliği böyle kazanılır. Zihin sağlığı böyle kazanılır, beden sağlığı böyle kazanılır. Onun için yüksek bir güce inanmak önemlidir. Bağımlılık tedavisinde kullandığımız Minnesota Modeli’nde 12 basamaktan bir tanesi yüksek bir güce inanmaktır. Bu koruyucu melek ya da zihinsel sığınak olabilir.

Kişiye yalnız olmadığını hissettirecek yüksek bir güce bağlanmak, insanın psikolojik bir ihtiyacıdır. Ölümü düşünen bir kimse yani öldükten sonra hayatın olduğunu, yapılan iyiliklerin karşılıksız kalmayacağını, kötülüklerin de bedellerini ödeyeceğini düşünürse insan o anda çözüm buluyor, anlam yakalıyor. Anlam yakalayabilmek için de bu spritüelite çok önemli.